‘Meester, kun je even meekomen?’
Een leerkracht uit groep 8 vraagt of ik even wil aansluiten. ‘Niets ernstigs hoor, maar we horen graag je mening.’
Het is carnavalstijd en in de groepen 8 vindt traditioneel de verkiezing van Prins en Prinses Carnaval van De Opstap plaats. Al snel klinkt er een kritisch geluid uit de klas. ‘Het is toch echt oldschool!’ Een leerling valt direct met de deur in huis. ‘Een prins en een prinses? Serieus?’ Ik vraag wat er precies bedoeld wordt. ‘Nou,’ legt de leerling uit, ‘het kunnen toch ook twee prinsessen zijn? Of twee prinsen? Of gewoon een trio?’
Er ontstaat gelach in de klas, maar de boodschap is serieus. De leerlingen geven duidelijk aan dat zij ruimte verwachten voor verschillende vormen van identiteit en samenleven. Zij stellen bestaande tradities ter discussie en doen voorstellen die uitgaan van gelijkwaardigheid en inclusie.
Dit moment laat zien waar burgerschapsonderwijs op De Opstap voor staat: leerlingen leren hun mening te verwoorden, kritisch te reflecteren op maatschappelijke gebruiken en respectvol om te gaan met diversiteit. Door het gesprek hierover aan te gaan, ervaren zij dat hun stem ertoe doet en dat tradities mee kunnen bewegen met de waarden van een diverse samenleving.
In ons beleidsplan ‘Beleidsplan Burgerschap De Opstap’ staat uitgebreid omschreven wat De Opstap op onderstaande deelitems voor invulling geeft aan Burgerschap.
Burgerschap
Onze school is een oefenplaats voor de samenleving. Wij hebben de wettelijke taak om leerlingen voor te bereiden op hun deelname aan onze diverse, democratische maatschappij.
Onze aanpak:
- Sociaal-emotioneel: Wij gebruiken de methode Kanjertraining om te werken aan zelfvertrouwen, weerbaarheid en respect voor de ander.
- Burgerschapsopdracht: Wij werken doelgericht aan de thema’s democratie, participatie en identiteit. Dit doen we niet alleen in de lessen, maar ook door (bijv. onze leerlingenraad, vieringen van diverse culturele feestdagen, of activiteiten in de wijk). We benoemen ‘Burgerschap’ regelmatig bij de leerlingen, wanneer we hier aandacht aan besteden op school.
- Resultaten: Wij volgen de sociale ontwikkeling, veiligheidsbeleving en welbevinden van onze leerlingen via onder andere Kanvas, het leerlingvolgsysteem behorend bij Kanjertraining. Daarnaast voeren we structureel kindgesprekken om leerlingen actief bij hun leerproces te betrekken. De resultaten van deze monitoring laten zien dat we schoolbreed heel goed scoren op de sociale en fysieke veiligheid, met veel ‘groene’ scores voor onderdelen zoals veiligheidsbeleving, het ondervinden van agressie, hoe de klas problemen ziet en het optreden van de leerkracht. Hieruit blijkt dat onze leerlingen zich veilig voelen en respectvol met elkaar omgaan.
